Rabu, 15 Januari 2020

PITUTUR LUHUR ING CRITA WAYANG (Materi bahasa jawa kelas X)

A. MACA LAN NANGGEPI TEKS WAYANG
   Gatekna pethilan teks wayang ngisor iki!

                          Dewi Kunthi

     Miturut kitab Mahabharata, Dewi kunthi uga sing diarani Kunthinalibranta lan Dewi Prita, yaiku kalebu putrising kepilih. Dewi Kunthi ngewujudake keturunan keluarga Yamada, putri Prabu Basukunthi, Raja ing Mandura. Dewi Kunthi nduweni sedulur, yaiku Arya Basudewa, Arya Prabu Rukma, lan Arya Ugrasena.
(Crita bacute bisa kawaka ing Kabeh Bisa Basa Jawa kaca 92-94)

                          Shinta Kadustha

    Pegat, apisah, Rama lan Shinta, kidang kencana tanggap ing sasmita, hangedering cancut mlajeng lumebeng wana, saya hanengah, saya tebih, denira apepisahan kalawan garwa mayangsari.
     Ngancik telenging wana, peteng ndhedet lelimengan, ical lacaking kidang, sapandurat kumlebet katingal kidang kencana haleledhang, Rama sigra hangembat gendhewa, menthang langkap, wastra lumepas, hangener dening kidang, tumancep warayang mring hangganing kidang sangsam kencana, gumlundhung pejah kasulayah, eloking kahanan, sareng gumalundhunging kidang kapiyarsa swara dumeling, Marica hangemba-emba suwaranipun Rama, jelih-jelih asesambat mring arinta Laksmana.
(Crita bacute bisa kawaka ing Kabeh Bisa Basa Jawa, kaca 95-96)

B. NEMOKAKE TUNTUNAN ING TEKS WAYANG
     Tuntunan ing teks wayang Dewi Kunthi, yaiku manungsa kudu bisa ngugemi janji, luwih becik menawa urip ayem tentrem nengenake paseduluran.
     Dene tuntunan ing teks wayang Shinta Kadhusta, yaiku manungsa aja gampang kapilut, kudu ngugemi janji, sarta setya.

C. MBEDHAH PERANGANE TEKS WAYANG
     Paraga Dewi Kunthi nduweni wateg kang welas asih lan tresna, semana uga wateg paraga sinta.

D. NULIS SINOPSIS WAYANG
   Urut-urutane nulis sinopsis
 ■ Maca naskah asli dhisik kanggo mangerteni kesan umum penulis.
 ■ Nyatheh gagasan utama kanthi nggaris ngisor gagasan-gagasan kang wigati/penting.
 ■ Nulis ringkesan adhedhasar gagasan-gagasan sing wis dichatet mau, banjur tulisen nganggo ukara kang cekak, gamblang, efektif miturut crita asline.
 ■ Dialog lan monolog paraga cukup ditulis isi utawa garis besare wae.
 ■ Ringkesane/sinopsis cerkak ora kena mimpang saka lakune crita lan isi crita cerkak asline.


Sumber: Gegaran Nyinau Basa Jawa Kelas X SMA/SMK/MA

4 komentar: